Az yiyorum, ama yine kilo alıyorum, neden?

10/10/2006

Nedenini merak ediyorsanız yazımızı dikkatle okuyun. Sorun, az yemekte değil, metabolik ve davranışsal bozukluklarda…

Kilolu insanların çoğu az miktarda yiyecek tüketmelerine ve özellikle öğünlerde normalden az besin almalarına rağmen kilo sorunları sürüp gidiyor. İşin kötüsü bu ‘az yiyen’ ve genelde ‘aç gezen’ insanlar, bir türlü çözemedikleri kilo sorunları nedeniyle kendilerini suçlu ve beceriksiz hissediyorlar. Sosyal çevrenin onları kilolarını kontrol etme yeteneğinden yoksun, zayıf karakterli, dikkatsiz, özensiz, obur kişiler olarak gördüğünü düşünüp üzülüyorlar. Kilo sorununa olan kayıtsızlıkları veya sorunu çözmedeki yeteneksizlikleri nedeniyle de ayıplandıklarını sanıp depresyona giriyorlar…

Gerçekte ise bilinenin tam tersi bir durum söz konusudur. Fazla kilolu veya şişman insanların ‘düşük kalori alımına uyum sağlamış bir vücut kimyaları’ vardır. Hormonal ve metabolik süreçleri, kalorileri yeteri kadar kullanmaz. Azalmış bir metabolizma hızı öncelikle kalorilerin yakılmasında daha az gayretli, tembel bir vücut ile kendini gösterir. Metabolik hızları zaten düşük, kalori yakma yetenekleri zaten sınırlı olan bu şanssız insanlar da zaman zaman küçük kaçamaklar yapmakta, bazen yemek konusunda aşırıya kaçabilmektedir. Ama aynı kaçamakların daha büyüklerini, daha sık tekrarlayan arkadaşları zayıf kalmaya devam ederken onların her kaçamağı kalçalarına, karınlarına eklenmiş yağ yığıncıklarını anı olarak bırakmaktadır.

Şarlatan şok diyetler

Bizim de bu yönde etkileyici ve üzücü gözlemlerimiz var. Bazı hastalarda diyetler, ne yazık ki hiçbir işe yaramıyor. Kendini yememe konusunda olağanüstü sınırlayıp birkaç yüz gram verince bayram eden, en ufak kaçamağında ise bir kaç kiloyu hızla alıp depresyona giren pek çok insan var. Kısacası, diyetler tek başına çoğu zaman işe yaramıyor, etkili ve yeterli olmuyor. Özellikle şarlatan şok diyetler tehlikeli bile olabiliyor.

Bunun en büyük kanıtı neredeyse her gün yeni bir diyet programı yayınlanırken, kilolu veya obezlerin sayısında yüzbinleri bulan artışların yaşanmasıdır. Kilo fazlalığı ve şişmanlık salgınının önü bir türlü alınamıyor. Sorun bir salgın hastalık değil, ‘çılgın bir sağlık sorunu’ hızıyla ve önlenemez bir süratle yayılıyor, dünyamız her gün tonlarca daha ağır hale geliyor.

Almak daha kolay

Diyetler hiç şüphe yok ki kilo vermekte yardımcı oluyorlar, ama her zaman ve koşulsuz çözümler olmaları asla mümkün değil. Diğer taraftan fazla kilolu insanlarda problemin çoğu kez ‘kilo vermek’ değil ‘kilo almak’ olduğu şimdi daha iyi anlaşılıyor. Bu insanlar zor, güç bela kilo veriyorlar, ama kısa bir süre sonra kaybettiklerinin de çok daha fazlasını, daha kısa bir sürede alıyor.

Sorun tedavinin eksik ve etkisiz olmasından kaynaklanıyor. Bilinen bu örnekle; kilo sorununu çözmede sadece diyetle yetinmek, ayağı kırılmış bir hastayı ağrı kesici verip eve göndermekten pek farklı değil. Ağrı kesicinin etkisi kısa bir süre sonra geçecek, siz sorunla yeniden başbaşa kalacaksınız. Problemin çözümü kırılan ayağınızın alçıya alınması veya ameliyatla onarılmasındadır. Soruna geçici çözümler bulmak pek sonuç vermez.

Sorun nasıl çözülür

Kilo fazlalığı veya şişmanlık sorunu olanlara sadece diyetlerle kilo verdirmeye çalışmak da buna benzer. Diyet programını eksiksiz uygularsanız, belki de bir miktar kilo verebilirsiniz. Kilo almanıza neden olan metabolik sorununuz veya kilo almaya hormonal-genetik yatkınlığınız ise çözülmemiştir, sürüp gitmektedir. Diğerlerinden daha kolay ve daha hızlı kilo almanıza neden olan davranışsal, metabolik veya hormonal sorun varlığını sürdürmektedir.

Sorunun medikal çözümü, ikinci ve üçüncü derece tedavi unsurlarının da devreye aynı anda sokulmasındadır. ‘Yeme davranışındaki bozukluk’ çözülmedikçe altta yatan hormonal veya metabolik sorun tedavi edilmedikçe sadece diyet yaparak verilen kiloları aynı hızla ve fazlasıyla geri almanız kaçınılmazdır.

Popüler diyetlerden uzak durum 3 kuralı unutmayın

Bahar kapıyı araladı. Aydınlık, çiçek kokulu, sıcak günler evimizi, ofisimizi çoktan sarıp sarmaladı. Ve muhtemelen sizde de bedeninize kış boyunca yapışıp kalan yağlardan nasıl kurtulacağınız telaşı çoktan başladı. Popüler diyet pazarlamacıları bunun çok iyi farkındalar. Hiç kuşkunuz olmasın. Bu yıl da ‘mucize diyet’ dizileri, yeni, kesin ve kolay çözümler öneren zayıflatıcı diyet listeleri, boy boy, dizi dizi, sayfa sayfa ortaya atılacak. Bilboardlarda, kitaplarda, dergilerde sizin beğeninize sunulacak. Ve muhtemelen siz yine büyülü sözlerin, mucize ve kolaycı vaadlerin peşine takılıp hep tekararladığınız o basit üç ilkeyi unutuvereceksiniz:

Yeme davranışı bozukluğunuzu, yanlış yeme, bilinçsiz beslenme, bilgisiz besin tüketme alışkanlıklarınızı değiştirmeden;

Bedensel aktivitenizi gereği kadar arttırıp, egzersizi (yürüyüşü, bisiklete binmeyi, merdivenleri sevmeyi, yüzmeyi) bir yaşam tarzı veya beden alışkanlığı haline getirmeden;

Bizi kilolu olmaya, kolay kilo alıp zor kilo vermeye iten hormonal, metabolik veya psikolojik sorunları tedavi ettirmeden fazla kilolarınızdan kurtulmaya çalışırsanız, ne yazık ki bu yıl da yaptığınız diyetlerin pek işe yaramadığını görecek, bir kez daha üzüleceksiniz.

En çok tartışılan diyet

Bir süre önce kaybettiğimiz Dr. Atkins, kendi adını taşıyan düşük karbonhidrat, yüksek protein esasına dayanan diyetiyle sağlık camiasında tartışmalara neden olmuştu. Her ne kadar eleştirilse de Atkins Diyeti, kısa sürede zayıflamak isteyenlerin gözdesi bir diyet. Bu çok iddialı diyetin özelliği, iki hafta boyunca sadece protein tüketimine izin vermesi.
Diyette karbonhidrat tüketiminin en aza indirgenerek, 20 gramdan fazla alınmaması öneriliyor. Diyet süresince et, deniz ürünleri, kırmızı et, kümes hayvanlarının yanı sıra peynir, hatta krema gibi yağ içeren besinleri bile rahatlıkla yiyebilirsiniz. Makarna, ekmek, pirinç gibi karbonhidratlarla deyim yerindeyse, vedalaşmalısınız..
.
Atkins Diyeti’nin temel amacı, karbonhidrat seviyesini düşürmek ve vücudun enerji ihtiyacını yağları yakarak karşılamak. Yüksek karbonhidrat diyetlerinde genellikle günde 300 gram kadar karbonhidrat alınır. Siz ise günlük alınan karbonhidrat miktarını, 20 gram ile sınırlandıracaksınız.

İki hafta zorlanacaksınız

Protein tutkunlarına Aktins Diyeti kolay gelebilir, ama mutluluğu karbonhidratlı besinlerde bulanların işi zor olacak. Diyetin ilk iki haftası boyunca her türlü karbonhidrattan uzak durmak şart. İlk aşamada az miktarda yeşillik dışında tüm karbonhidratlar beslenme listenizden çıkarılacak. Buna karşılık krema, biftek, yumurta gibi besinleri tüketebilirsiniz. Diyetteki karbonhidrat miktarı kısıtlanınca kan şekeri düşer, vücut enerji sağlamak için yağları yakar. Makarna, ekmek ve pirinç gibi gıdalar ise tüketilmemelidir. Yemek pişirirken sadece tereyağı ve zeytinyağı gibi doğal yağlar kullanılabilir.

İki hafta diyeti uyguladıktan sonra, yeşillik dışında bazı başka karbonhidratları da çok az miktarda tüketmeye başlayabilirsiniz. Daha sonra karbonhidratı azar azar artırabilirsiniz.
Dr. Atkins, diyet mönülerini üç gruba ayırıyor. Bunlar tanışma, diyete devam ve ideal kiloyu koruma mönüsü.

Tanışma mönüsü

Kahvaltı: Pastırmalı, jambonlu veya sosisli yumurta, çay ya da kahve.

Öğle yemeği: Küçük bir tabak salata, yarım gözleme, soda.

Akşam yemeği: Hardallı veya mayonezli deniz ürünleri salatası, biftek ya da balık, özel tatlandırıcı ile yapılmış kremalılı diyet jöle, kafeinsiz kahve ya da çay, isterseniz soda.

Diyete devam mönüsü

Kahvaltı: Zeytinyağlı omlet, domates suyu, iki dilim çavdar ekmeği, kafeinsiz çay ya da kahve.

Öğle yemeği: Karışık salata (jambonlu, peynirli, tavuklu), buzlu çay.

Akşam yemeği: Deniz mahsulleri salatası, kremalı çorba, çilek.

Kiloyu koruma mönüsü

Kahvaltı: Peynirli, ıspanaklı omlet, iki dilim çavdar ekmeği, çay ve meyve.

Öğle yemeği: Fırında tavuk, yarım kâse sebze, sarmısak soslu yeşil salata.

Akşam yemeği: Soğan çorbası, 1 kâse sebze, domates, soğanla hazırlanan şekersiz soslu salata, dana pirzola.

Makarna yiyerek zayıflayın

Bisküvi, şeker ve makarnasız yapamayanlar… Size özel bir diyet var, ama bizden size tavsiye, Karbonhidrat Diyeti’ni bir haftadan fazla yapmayın

Kilo alımının en büyük nedeni, bol miktarda karbonhidrat tüketerek gerekenden fazla enerji almamız. Bol miktarda karbonhidrat tüketimine izin verilen ama yağ tüketimini yasaklayan bu diyet, karbonhidratlı gıdalardan vazgeçemeyenlere de kilo verme fırsatı tanıyor. Ancak bu tür diyetler, kandaki insülin seviyesinin gün içinde sıkça yükselmesine yol açıyor. Bu da kişinin kendisini sürekli aç hissetmesine neden olabiliyor. Uzun vadede ise, kalp hastalığı, diyabet ve kanser risklerinin artması gibi olumsuz etkileri olduğunu hatırlatalım!
‘Ekmeksiz, makarnasız yapamam, yediğim yemeğin tadını alamam’ diyerek bu tür gıdalara yer vermeyen diyetlerden yakınanlar, Karbonhidrat Diyeti’ni deneyebilir. Karbonhidrat ağırlıklı gıdalar içeren bu diyet, tam da karbonhidrat tutkusundan vazgeçmeden diyet yapmak isteyenlere göre. Günde 1000 kalorilik bu diyetin yedi günden uzun bir süre uygulanmaması öneriliyor. Diyetin en önemli kuralı, kahve ve çay gibi içeceklerin şeker ya da yapay tatlandırıcı eklemeden içilmesi. Diyette karbonhidratların yanı sıra peynir, yoğurt, tonbalığı gibi protein içeren besin maddelerine de izin veriliyor.

Doktor görüşü

Sağlık camiasında kısa zamanda, hızla kilo verilmesini sağlayan Atkins ve Karbonhidrat Diyeti’ni Dr. Gündüz Tezmen şöyle değerlendirdi:

Atkins Diyeti: İçerdiği yüksek yağ miktarı nedeniyle kalp-damar sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden oluyor. Bu diyete mutlaka bir doktor kontrolüyle başlamak gerekiyor. Atkins Diyeti gibi yüksek proteinli zayıflama programları böbrek, kalp-damar hastalıkları ve obezite sorunu olan kişiler için uygun değil. Eğer diyet iki haftadan uzun süre yapılırsa yüksek kolesterol ve kas zayıflığı gibi çeşitli sağlık sorunlarına neden oluyor. Patates, mısır, ekmek, meyve ve sebzeleri çok az tüketmek dengesiz beslenmeye, dolayısıyla vücudun ihtiyacı olan vitamin ve minerallerin eksikliğine yol açıyor.

Karbonhidrat Diyeti: Özellikle kadınların karbonhidratlı gıdalara eğilimi yüksektir. Ekmek ya da makarnasız kendini doymuş hissetmeyenler bu diyeti uygulayabilir. Özellikle şeker hastaları ya da kanlarındaki şeker dengesi bozuk olanlar bu diyetten uzak durmalı. Düşük kalorili bu diyet yedi gün kadar uygulanabilir. Bir süre normal beslenme düzenine geçtikten sonra arada tekrar yedi günlük diyet uygulaması yapılabilir.
Örnek karbonhidrat mönüsü

Pazartesi

Kahvaltı

2 dilim kepek ekmeği, 1 tatlı kaşığı tereyağı
1 tatlı kaşığı reçel
1 fincan kahve ya da çay

Öğlen

1 tabak makarna (1 çay kaşığı sıvıyağ ilaveli ve az tuzlu)
1 kâse yeşil salata

Akşam

100 gram tavuk göğüs eti (ızgara ya da haşlanmış)
1 kâse yeşil salata (1 çay kaşığı zeytinyağı, 1 çay kaşığı limon suyu ilaveli)

Salı

Kahvaltı

2 dilim kepek ekmeği
2 dilim kaşarpeyniri
1 fincan kahve ya da çay 1 adet armut

Öğlen
1 adet haşlanmış patates
1 kâse yeşil salata
(1 çay kaşığı zeytinyağı, 1 çay kaşığı limon suyu ilaveli)

Akşam

100 gram kırmızı et (ızgara ya da haşlanmış)
1 kâse yeşil salata (1 çay kaşığı zeytinyağı, 1 çay kaşığı limon suyu ilaveli)

Çarşamba

Kahvaltı

2 dilim kepek ekmeği
1 yemek kaşığı krempeynir, kahve ya da çay, yarım muz

Öğlen

1 tabak makarna (1 çay kaşığı sıvıyağ ilaveli)
1 kâse yoğurt

Akşam

3 adet sosis (ızgarada ya da yağsız tavada pişirilmiş)
1 kâse yeşil salata
1 top dondurma

Perşembe

Kahvaltı

4 adet tuzlu kraker
1 fincan kahve ya da çay
1 salkım üzüm

Öğlen

1 adet haşlanmış patates
1 kâse yeşil salata (1 çay kaşığı zeytinyağı ve 1 çay kaşığı limon suyu ilaveli)

Akşam

4 adet et köfte (ızgarada ya da yağsız tavada pişirilmiş)
1 kâse yoğurt
1 adet domates
1 adet salatalık
2 adet bisküvi

Cuma

Kahvaltı

Kepek ekmekli ve 2 dilim kaşarpeynirli yağsız tost
1 fincan kahve ya da çay (şekersiz içilmeli)

Öğlen

1 tabak makarna
1 kâse yeşil salata (1 çay kaşığı zeytinyağı, 1 çay kaşığı limon suyu ilaveli)

Akşam

100 gram konserve ton balığı
1 kâse yeşil salata (1 çay kaşığı limon suyu ilaveli)
1 top dondurma

Cumartesi

Kahvaltı

5 adet tuzlu kraker
2 tatlı kaşığı krempeynir
1 adet elma
1 fincan kahve ya da çay

Öğlen

2 adet haşlanmış patates
1 kâse yoğurt

Akşam

100 gram tavuk göğüs eti (ızgara ya da haşlanmış)
1 kâse yeşil salata
1 adet elma

Pazar

Kahvaltı

1 dilim kepek ekmeği
1 adet portakal
1 fincan kahve ya da çay

Öğlen

1 adet elma

Akşam

100 gram konserve ton balığı
1 kâse yeşil salata

Dünyayı zayıflatan diyetler

Başlarken

Her baharla birlikte bir telaş başlıyor: Sıcaklar bastırmadan hızla kilo vermek… Kışın fazla kiloları gizlemek kolay, ama deniz sezonu açıldığında her şey ortaya çıkıyor. Tiril tiril askılı elbiseler giyebilmek, plajda bikiniyle salınarak yürüyebilmek isteyenler birkaç aylık bir esarete boyun eğecekler.

Her bahar, mucizevi diyetler gündeme geliyor. Kısa zamanda hızla zayıflatan ya da yiyerek zayıflatan reçetelere gözü kapalı sarılanları, güzellik uğruna sağlıklarını hiçe sayanları büyük tehlikeler bekliyor. ‘Dünyayı zayıflatan diyetler’ adlı dizimizde revaçta olan diyetlerden bir seçki sunacağız. Toksinlerden ve stresten arındıran, yağları yakan, kanseri önleyen, gençleştiren, hızla zayıflatan, kolesterol düşüren, yıldızları güzelleştiren diyetler ve mönülerini Dr. Gündüz Tezmen, artı ve eksileriyle sizin için değerlendiriyor.

Çoğu insan kilo verirken kulaktan dolma bilgilerle davranıyor. Düşük kalorili besinlerle hızla çok kilo vermenin, diyet ürünleri alabildiğine tüketmenin metabolizmada yol açtığı hasarlardan habersiz yanlış üstüne yanlış yapıyor. Oysa diyet konusunda doğru bilinen yanlışları öğrenmek şart. Günümüzde en sık yapılan yanlış tek tip yiyecek diyetlerine yönelmek. Çok rağbet edilen bu tür diyetler vücuda gereken besin maddelerini sağlayamadığı için sağlıksız. Metabolizmanın işleyişini bozar ve diyet sonrası normal beslenme düzenine geçilince, hızla verilen kiloların geri alınmasına neden olur. Doğru olan, diyet yaparken vücudun ihtiyaç duyduğu kadar beslenmek. Dünyayı zayıflatan çok sayıda diyet var, ama önemli olan sizin metabolizmanıza uygun olanı seçmeniz. Bizden size öneri doktora danışmadan zayıflamaya kalkmayın.

Doğru bilinen yanlışlar

Öğün atlamak kilo verdirir: İşte yapılan en büyük yanlış. Çoğu kişi kahvaltı ya da öğle yemeğini atlarsa hızla sonuç alacağını sanır. Şişmanlamanın en önemli nedenlerinden biri, bütün gün aç kalıp sadece akşamları yemek yemektir. Çünkü aç kalan vücut bu durumun devam edeceğini düşünür ve yediklerini depolar. Mutlaka her üç- dört saatte bir şeyler yemek yerinde olur.

Diyet yaparken tuz kesilmelidir: Tuzu kesmekle vücut suyu atar ve birkaç gün içinde birkaç kiloya varan düşüş görülebilir. Oysa bu bir yanılsamadır. Gerçek bir kilo kaybı yağların eritilmesiyle mümkündür.

Ayda 10 kilo verilebilir: Kısa zamanda çok fazla kilo vermek zararlıdır. İdeali ayda dört kilo verilmesidir. Bir ayda verilecek kilo, vücut ağırlığının yüzde 10′unu geçmemelidir. Hızla kilo vermek tehlikelidir.

Diyette yağdan uzak durulmalı: Uzmanlara göre günde 40 gram yağ almaya özen göstermeli. Bu miktarın büyük bir kısmı zaten çeşitli besinlerle alınıyor, bu nedenle günde 20 gram zeytinyağı ya da sıvı yağ tüketmek yeterlidir. Vücudu yağsız bırakmak, yağda eriyen bazı vitaminlerin alınamamasına neden olur. Bu da sağlık için zararlıdır.

Karbonhidratsız beslenmek: En büyük hata. Glikoz oranı inince kan şekeri de düşer. Sonrasında vücut, kas içerisindeki karbonhidratı kullanmaya başlar, bu da kas kaybı anlamına gelir ve vücut beraberinde su kaybeder. Yani diyette karbonhidratı kesen kimse tartıdaki sonucu görünce kilo verdiği yanılgısı-na düşer ancak gerçek olan vücudun kaybettiği yağ değil, kas ve sudur.

Protein diyeti hızla zayıflatır: Sürekli protein almak kas dokusu ve su kaybına neden olur. 1 gram kas dokusu kaybı yaklaşık 2,7 gram su kaybına neden olur. Böylece metabolik hız yavaşlar. Hızla kilo verdiğini zannedenler diyet sonrasında aynı hızla kilo alırlar.

Spor zayıflatır: Vücudun egzersiz ve sporla kilo vermesi için yağ yakma formuna geçmesi gereklidir, bu da ancak 18-20 dakika süren düzenli egzersizle başlar. Çoğu zaman iki saat sürekli mekik hareketi yerine uygun nabızla 45 dakikalık bir yürüyüş, istenilen sonuçlara ulaşmakta faydalı olur.

Limonlu sıcak su yağları eritir: Yanlış. Sabahları içilen limonlu sıcak suyun, sodanın ve bitki çaylarının kesinlikle yağları eritmek, yok etmek gibi bir etkisi yoktur. Bu karışımın yararı, midede 80 dakika kadar kalarak doygunluk hissi vermesidir.

Yemek sonrası meyve yasağı: Meyvelerin glisemik indeksi yüksektir, hızla kan şekerini artırarak ensülin hormonunun salgılanmasına neden olurlar. Fazla yerseniz meyve olsa da olmasa da fazla besinler yağa dönüşür. Öğün aralarında önerilmesinin nedeni, meyvenin yanında proteinli bir gıdayla tüketilmesinin kan şekerini dengelemesidir.

‘Kişiye özel diyet hazırlanmalı’

Dünyayı zayıflatan diyetler, mucize olarak sunulan diyetlerin vücutta yol açtığı tahribat, sağlıklı zayıflamanın yolları hakkında Dr. Gündüz Tezmen’le konuştuk

Kilolarıyla başı dertte olanlar en kısa zamanda hızla zayıflatan diyetlerin peşindeler. Son zamanlarda medyada sihirli reçeteler sunuluyor, ama bu diyetlerin zararlarına değinilmiyor. Diyet seçimi nasıl yapılmalı?

Bizim medya, sağlık alanına giderek daha çok yer vermeye başladı. Ancak ilgi daha çok diyetler üzerinde yoğunlaşıyor. Halkın beklentileri doğrultusunda da kısa zamanda sonuç verecek mucize diyetler; üç günde şu kadar, bir haftada şu kadar kilo verin, tarzında diyetler revaçta. Bütün bunlara bakıldığı zaman insanların kafalarının karma-karışık olduğunu görüyorsunuz. Bir diyet tamamen karbonhidratlardan uzak durmanızı tavsiye ediyor. Ertesi gün bir başka yayına bakıyorsunuz, makarnayla, ekmekle diyet yapabileceğinizi söylüyor. Ama medyadaki tavsiyelerde gözden kaçan bir husus var; bu konu insanların tek tip olmamaları. Her insan diğerinden yapı olarak farklı. Şimdi bir diyet önerisinde bulunup, herkesin kayıtsız şartsız uygulayacağı bir mo-del yaratmak mümkün değil. Bir kıyafet nasıl bir terzi titizliğiyle dikiliyorsa diyetler de kişiye özel, terzi titizliği içinde oluşturulmalıdır diye düşünüyorum.

Bu eğilim nasıl oluştu?

Diyet, kişiye özel olarak programlanmalıdır. Örneğin, gelişme çağında kilolu biriyle yaşı 60′ları geçmiş birinin diyetlerinin aynı olması mümkün değil. Bir kadınla, bir er-keğin uyması gereken diyetler de farklı olmalı. Kişilerin sağlık sorunları var; kiminin tansiyonu, kiminin şekeri, kiminin kolesterolü… Koliti olana kepekli ekmek, bol bol salata verdiğiniz zaman bilin ki üç dört gün sonra hastanelik olacaktır. Sağlık sorunlarının dışında insanların çocukluktan gelen beslenme alışkanlıkları da dikkate alınmalı. Bazı kişilere bazı yiyecekleri ne yaparsanız yapın yediremezsiniz. O kişiye öğle yemeğinde illa brokoli yiyeceksin derseniz, bunu başaramazsınız. İdeal bir diyet hazırlamak için beslenme uzmanlarının kişiyi çok iyi analiz etmeleri lazım. Vücudundaki kas ve yağ dengesi belirlenmeli. Kişi ayrıntılı bir sağlık kontrolünden geçirilmeli.

Vücudunun durumu nedir, hangi hastalıkları var?

5 kilo vermek isteyen kişiyle, 15 kilo vermek isteyen kişiye aynı diyet uygulanabilir mi?
Tabii ki hayır. Üç beş kilo fazlası olanlar için kısa süreli diyetler uygulanacaktır.

Önemli ölçüde kilo vermesi gereken kişiler için bu durum önemli tabii. Ayrıntılı bir sağlık kontrolü ile o kişinin bünyesini çok iyi belirlemek ve yaşam-beslenme alışkanlıklarını çok iyi analiz etmek lazım. Şimdi kişiye sabah sekizde kahvaltı edeceksin, öğlen 12′de yemek yiyeceksin diye diyet listesi dayarsınız olmaz; bazı kişiler 11′de yataktan kalkarlar… Kişe göre ayarlamak gerekir.

Sık sık diyete başvuran, hızla kilo verip, ardından hızla kilo alanlar ne tür sağlık sorunlarıyla karşılaşıyorlar?

Diyetten kaynaklanan en sık rastlanan sorunların başında, yeterli egzersiz içermeyen ve hızla sonuç almayı hedefleyen diyetler geliyor. Bir insanın baskülün üzerine çıktığı zaman kilo kaybetmiş olması önemli değil. O kişinin yağ dokusundaki azalma önemli. İdrar söktürücü hap alarak bir iki gün içinde kilo verebilirsiniz. Vücut ağırlığınızın azalması zayıflama değildir. Çünkü ilacın tesiri geçtiği zaman, bir iki litre su içerseniz yine kilo alırsınız.

Diyette yağı kesmek doğru mu?

Yağ, insan bünyesinin zor günler için sakladığı stoktur. Bünyede bir kalori açığı çıktığı zaman vücut hazır olan enerji kaynaklarını, şekeri vs kullanıyor, bunlar da yetmezse stok yağları eritiyor, kana veriyor ve sonra enerji olarak kullanıyor. Olağanüstü düşük kalorili bir diyet yaptığınız zaman vücut bu yağları yeterli hızla eritemediği için bu sefer başta kaslar olmak üzere kas dokuları erimeye başlıyor. Yeterli protein içermeyen ve çok düşük kalorili diyetler sonrasında kalp kasına bağlı erimeler nedeniyle ani kalp krizleri görülebiliyor. Bunun için diyet yaparken yağı tamamen kesmemek gerekir.

Kompleks karbonhidratlar

Bol lif içeren sebze, meyve, kepekli ekmek, işlenmiş pirinç ve makarna gibi glisemik indeksi düşük besinlerdeki glikoz, kan dolaşımına yavaş yavaş karıştığı için kan şekerinde ani değişiklikler yaratmaz. Sık sık ve küçük porsiyonlar halinde tüketilen bu tür kompleks karbonhidratlar tokluk hissi yaratır ve gün boyunca düzensiz bir şekilde şekerli ve kalorili besinler tüketme ihtiyacını engeller.

Glisemik indeksi etkileyen en önemli faktörlerden biri yiyeceklerin pişirilme biçimidir. Bir yiyecek ne kadar uzun süre pişirilirse glisemik indeksi o kadar artar. Besinleri haşlamak ya da buharda pişirmenizi öneririz. Sofra tuzu ve şeker yükseltici etkiyi artırır. Şeker miktarı glisemik indeksi etkiler. Doğal şeker içeren yiyeceklerin glisemik indeksi daha düşük, buna karşın rafine şekerle hazırlanmış kek ve büskivi gibi gıdaların glisemik indeksi daha yükseltir.

Glisemik indeksi 75 olan beyaz pirinci, glisemik indeksi 33 olan nohutla birlikte tüketerek, yediğimiz yemeğin toplam glisemik indeksini düşürebilirsiniz. Besinlerin glisemik indeksi hakkında bilgi sahibi olmanız diyet sırasında size yardımcı olacaktır. Bu konuda diyetisyeninize danışın.

Acıkmayı önleme rehberi

Sık sık acıkıyorsanız, canınız sürekli tatlı bir şeyler yemek istiyorsa dikkat edin! Kan şekeriniz hızla yükselip, düşüyordur. Kan şekeri düşünce, kendinizi yorgun ve bitkin hisseder, enerjinizi tekrar kazanmak için yemek yersiniz. Bu da kilo almanıza neden olur. Bunu engellemek elinizde; kan şekerini yükselten yiyeceklerden uzak durun. Yiyeceklerin kan şekerini yükseltme değerine glisemik indeks denir. Bu gruptaki besinlerin içeriğindeki glikoz kana çabuk karıştığı için kan şekerini de hızla yükseltirler. Ancak, yiyeceklerin glisemik indeksi kadar içerdiği yağ oranına dikkat etmek gerekir.

Zayıflamanın tüyoları

Güzel görünmeyi, hoş, çekici ya da yakışıklı biri olarak bilinmeyi, giysileri keyifle giyip zevkle sergilemeyi, kısacası beğenilmeyi kim istemez? Eğer kilo fazlalığı ve şişmanlık sorunundan yakınmıyorsanız…Ve eğer bu can sıkıcı fazlalıklardan sonsuza kadar kurtulmak istiyor ama kilolarınız yerine sağlığınızı vermek istemiyorsanız bu yazıyı dikkatle okumalısınız.
Unutmayın! Zayıflama diyetlerinin hepsinin son cümlesi aynıdır: Daha az yiyiniz! Bu cümleyi aslında şu şekilde düzeltirseniz doğruya en yakın zayıflama programını kendiniz de yapabilirsiniz .”Ne yiyorsanız yarı yarıya azaltın, ne kadar hareket ediyorsanız iki katını yapın”.

Diyet yaparak kilo vermek istiyorsanız bu kararınızın yavaş, uzun süreli ve düzenli bir kilo kaybını gerektirdiğini, ideal kiloya ulaştığınızda en az 2-3 yıl ile ideal kilonuzda kalmanızın zorunlu olduğunu unutmayın.

• Ana öğünleriniz 400-500 kaloriyi ara öğünleriniz 100-150 kaloriyi geçmemelidir. Ana öğünlerinizdeki kalori tüketiminizi ne kadar azaltabilirseniz o kadar hızlı kilo verirsiniz. Ana ve ara öğünlerde alacağınız kalorinin en uygun miktarını doktorunuzla birlikte belirleyebilirsiniz.

• Diyet süresince karbonhidrat ve yağ kullanımınızı sınırlamayı unutmayın. Günlük toplam yağ tüketiminiz aldığınız kalorilerin %25-30′u, karbonhidrat tüketiminiz %50′sini aşmasın. Dengeli bir diyet programı oluşturun. Karbonhidratların glisemik indeksi düşük olanları tercih edin.

• Günlük toplam kalori alımınızı asla 800 kalorinin altında tutmayın, 1000 kalorinin altındaki zayıflama diyetlerini doktor kontrolü almadan uygulamayın. Önemli sağlık sorunları ile karşılaşabilirsiniz. Düşük kalorili (1200-1500 kalori/gün) diyetleri tercih edin. Acele etmeyin, panik yapmayın.

• Akşam yemeklerinizi en erken saatte yiyin. Yatmadan 4 saat önce yemek yemeyi
kesin. En hafif öğününüz akşam yemeği olsun. Kahvaltı öğününüz en önemlisidır. Kahvaltı yapmayı unutmayın.

• Daha çok yemenize sebep olan ortamlardan uzaklaşın. Sosyal toplantılarda alkol yerine soda-limon için. Yemek davetlerine gitmeden evvel evinizde düşük kalorili birşeyler yiyin. Eviniz dışında da hafif, az kalorili, düşük glisemik indeksli ve az yağlı besinleri tüketin.
(Salatalar, haşlanmış veya ızgara sebzeler, balık)

• En iyi yemek zamanı tokluk zamanıdır. Uzun süre aç kalmayın. Ara öğünler, atıştırmalar yapın. Ara öğünlerde düşük kalorili taze sebzeler veya meyveler kullanın.

•Kilonuzu kontrol altında tutmanın en emin yolu her gün tartılmaktır. Sabahları aç karnına, tuvaletten çıktıktan sonra ve tamamen çıplakken tartılın. 250 gramın üzerinde kilo artışlarını alarm kabul edin ve beslenme-egzersiz programınızı hemen yeniden düzenleyin.

• Diyet süresince yağlı, sütlü tatlılar, şeker, tuz ve doymuş yağlardan kaçının.

• “Zayıflamak istiyorsanız yavaşlayın”. Bu doğru bir uyarıdır ve size yemek yeme hızınızı yavaşlatmanızı öğütler. Yavaş yiyerek yemeğin zevkini daha iyi çıkarır, tokluk sinyallerinin midenizden beyninize ulaşması için zaman kazanır, daha iyi çiğner, daha iyi hazmeder, daha az yer ve daha kolay zayıflarsınız.

• Tiroid bezinizin normal çalışmaması (hipotiroidi) kilo almanızı kolaylaştırır. Normalden daha az tiroid hormonu vücudun normalden daha az enerji yakması demektir. Tiroid bezinizin iyi çalışıp çalışmadığından emin olmak için tiroid hormonlarınızın kandaki seviyelerinin ölçülmesi yeterlidir. Eğer tiroid hormonu eksikliği söz konusu ise bir uzman tarafından tedaviye başlayın.

• Yürürken, daha uzun mesafeleri amaçlayın. Vücudunuzun oksijen eşliğinde yaptığı aerobik aktiviteler (yürüyüş, yüzme, golf) ne kadar uzun sürerse bedeninizin o kadar çok eriteceğinden emin olabilirsiniz.

• Hızlı yürüyün! Adımlarınızı biraz sıklaştırırsanız metabolizmanız da hızlanır, daha çok yağ yakarsınız. Bu mesafeleri biraz daha hızlı adımlarla katetmek ise çok daha iyidir. Belirli bir zaman diliminde daha fazla kalori yakmanın kolay bir yolu yürüyüşünüzü -aerobik karakterini bozmadan- biraz daha hızlandırmaktır. Bunun için en basit ölçü nabız hızınızdaki artıştır. Eğer egzersiz esnasındaki nabız hızınızı egzersize başlarken belirlediğiniz nabız hızınızın yüzde 50′si kadar artırabiliyor ve bunu 35-40 dakika kadar sürdürebiliyorsanız, o yürüyüşle yağlarınızı yaktığınızdan emin olabilirsiniz.

• Yemek sonrası 10-15 dakikalık yürüyüşler yapmaya çalışın! Yemeği takiben yapacağınız yürüyüşler metabolizmanızı hızlandırır, daha çok enerji tüketmenizi sağlar.

• Sık sık ve az az yiyin. Öğün atlamayın. Metabolizmanızı aç kalarak değil, sık sık az
az yiyerek hızlandırın.

• Hayatınızı baharatlandırın: Kırmızı acı biber, turp ve hardal gibi baharatlarla metabolizmanızı biraz hızlandırabilirsiniz. Daha çok baharat kullanmak sizi tuzdan ve krema-mayonezden de uzak tutar. Daha az tuz ve krema-mayonez daha kolay kilo kontrolü demektir.

• Doktorunuz tarafından reçete edilıp önerilmeyen metabolizmanıza etkili hiçbir reçeteli ilacı (tiroid ekstreleri. amfetamin, efedrin, sibutramin. orlistat), bitkiyi (Ep-hedra, Ma-Huang), minerali (Chromium picolinate) veya maddeyi (kafein) kilo vermek amacıyla kullanmayın. Şişmanlık tedavisinde kullanımına izin verilen iki temel ve reçeteli ilacı (Sibutramin ve Orlistat) sadece doktorunuz tavsiye ettiği zaman kullanabilirsiniz. Bu iki ilaçtan Sibutramin termojenezi hızlandırarak metabolizmanızı ateşleyebilir.

• Zor ama doğru bir karar verdiğinizden hep emin olun. Bu kararın tadını çıkarın: Kilo verdikçe yeni elbiseler alın, eski elbiselerinizi hemen daraltarak “gemileri yakmayı” unutmayın.

« Previous entries Next Page » Next Page »

YASAL UYARI : Sitemiz içeriğini oluşturan mesajlar ve haberler sitemiz ziyaretçileri tarafından eklenen yazı ve haberleri içermekte olup site yöneticimiz kontrolü ile onaylanmaktadır. Sitemiz şahısların hukuklarına herhangi bir şekilde saldırıyı reddetmekte olup gözden kaçabilecek bu tarz mesajların tarafımıza bildirilmesi rica olunur. Tarafımıza bildirilen mesajlar en geç bir hafta içerisinde sitemizden kaldırılacaktır. İletişim mail adresimiz : derya381975@gmail.com