KADİR GECESİ)
Kur’an-i Kerim’in inmeye basladigi Ramazan ayinin yirmi yedinci gecesi Islam’da
en kutsal ve faziletli gecedir. Kadir gecesi, içerisinde Kadir gecesi bulunmayan
bin aydan daha hayirlidir. Kur’an-i Kerim de bu gecenin faziletini belirten
müstakil bir sure vardir. Bu surede yüce Rabbimiz söyle buyurmaktadir:
“Dogrusu biz Kur’an’i Kadir gecesinde indirmisizdir. Kadir gecesinin ne oldugunu
sen bilir misin? Kadir gecesi bin aydan hayirlidir. Melekler ve Cebrail
o gecede Rablerinin izniyle her türlü is için inerler. O gece, tanyerinin
agarmasina kadar bir esenliktir” (Kadir, 1-5).
Kadir Suresi
Kur’an-i Kerim’in doksan yedinci suresi olup bes ayet; otuz kelime ve yüz yirmi
harften olusur. Fasilasi “râ” harfidir. Ismini ilk ayetinde geçen “kadr”
kelimesinden alan bu surenin Mekke’de mi, yoksa Medine’de mi indigi konusunda
ihtilaf vardir.
Sure, insanlara Kur’an’in degeri ve önemi hakkinda bilgi vermektedir. Allah
Teala, Hicr Suresinde “Bunu biz indirdik” buyurur. Yani Hz. Peygamber (s.a.v)’in
arzusu ile degil bizim dilememiz sonucu indirilen apaçik bir kitaptir 0.
Kadr sözcügü burada su iki anlamda kullanilmis olabilir: Bunlardan biri, takdir
anlamidir. Allah bu gece takdirleri yani kaderleri uygulamak üzere meleklere
emir verir. Bunu, Duhân Suresindeki su ayet destekliyor: “O gece katimizdan her
hikmetli emir sadir olur. “Diger anlami ise, azamet ve sereftir. Bu husus,
surenin “Kadir gecesi bin aydan hayirlidir” ayetinde ifade edilmektedir. Nasil
daha hayirli olmasin ki, Allah’in insanliga son mesaji bu gecede indirilmeye
baslanmistir. Gece, degerini bu olaydan almaktadir. Ve bu geceyi anmak,
insanliga rahmet olarak Kur’an’in inmeye basladigi bu geceyi ihya etmek
Müslümanlara
tavsiye edilmistir.
Kadir gecesinin hangi gün oldugu konusunda birçok görüs ileri sürülmüstür. Ancak
ümmetin büyük âlimlerinin çogunlugunun görüsü, Ramazan ayinin yirmi yedinci
gecesi oldugu seklindedir.
O gece öyle bir gecedir ki Kur’an ayetleri Hz. Muhammed (s.a.v)’in kalbine
inmeye basladigi gecedir.
Islam, hiç bir zaman dis görünüsü benimseyen, sekle önem veren sekilci bir din
degildir. Bin aydan daha hayirli olan Kadir gecesini bugünkü anlasildigi
sekilde “Bir gecelik ibadetle bütün günahlardan arinilacak” görüsü ancak
muttakiler, inanmis samimi Müslümanlar için geçerlidir. Ancak böyle insanlarin
o gecedeki ibadetleri makbul olur, ve Kur’an’in nazil oldugu o ilk manaya
erisilebilir. Kadir gecesini hatirlayip o geceyi imanla ve sevabini umarak
geçirmek
Islam’in saglam ve bir bütün olan terbiye metodunun bir yanini olusturmaktadir.
Surenin anlami söyledir: “Biz o (Kur’an)’i Kadir gecesinde indirdik. Kadir
gecesinin ne oldugunu sen nereden bileceksin? Kadir gecesi bin aydan hayirlidir.
Melekler ve Ruh, o gece Rablerinin izniyle (o yil takdir edilmis olan) her is
için iner de iner. Esenliktir o, tâ tan yeri agarincaya kadar”.
Surenin Inis Sebebi
Bu surenin inisi hakkinda degisik rivayetler vardir. Bunlardan biri söyledir:
Bir kere Resulüllah (s.a.v) Ashab-i Kirama Israilogullarindan birinin, silahini
kusanarak Allah yolunda bin sene cihat ettigini bildirmisti. Ashabin buna
hayret etmesi üzerine Cenabi Hak, Kadir suresini indirmistir (Tecrîd-Sarîh
Tercemesi, VI, 313).
Kadir Gecesi Denilmesinin Sebebi
Bu geceye Kadir gecesi denilmesi seref ve kiymetinden dolayidir. Çünkü:
a) Kur’an-i Kerim bu gecede inmeye baslamistir.
b) Bu gecedeki ibadet, içerisinde Kadir gecesi bulunmayan bin ayda yapilan
ibadetten daha faziletlidir.
c) Gelecek bir seneye kadar cereyan edecek olan her türlü hadiseler Allah
Tesl’nin ezeli kaza ve takdiri ile ilgili meleklere bu gece bildirilir (Tecrîdi
Sarih Tercemesi, VI, 312).
d) Bu gecede yeryüzüne Cebrail ve çok sayida melek iner.
e) Bu gece tanyerinin agarmasina kadar esenliktir, her türlü kötülükten uzaktir.
Yeryüzüne inen melekler ugradiklari her mümine selam verirler.
Hangi Gecede Oldugu
Kadir gecesinin hangi gece oldugu kesin olarak bilinmemekle beraber genellikle
Ramazan’in yirmi yedinci gecesinde oldugu tercih edilmistir. Hz. Peygamber
(s.a.v) bunun kesinlikle hangi gece oldugunu belirtmemis, ancak; “Siz Kadir
gecesini Ramazan’in son on günü içerisindeki tek rakamli gecelerde arayiniz”
buyurmustur (Buhari, Müslim).
Baska bir hadiste ise Ibn Ömer (r.a) söyle nakletmistir: Sahabelerden bazi
kimselere, rüyalarinda, Kadir gecesinin, (Ramazan’in) son yedi günü içinde
oldugu
gösterildi. Resulüllah (s.a.v) onlara: “Görüyorum ki rüyalariniz Ramazanin son
yedi günü hakkinda birbirine uygun düsmüstür. Artik kim Kadir gecesini aramaya
kalkisirsa, onu Ramazan’in son yedisinde arasin, buyurmustur (Buhari, Müslim).
Gizli Olmasinin Sebebi
Islam kaynaklarinda belirtildigine göre Allah Teala bir takim hikmetlere
dayanarak Kadir gecesini ve onun disinda daha bazi seyleri de gizli tutmustur.
Bunlar:
Cuma günü içerisinde duanin kabul olacagi saat; bes vakit içerisinde Salât-i
vusta; ilahi isimler içerisinde Ism-i Azam; bütün taatlar ve ibadetler
içerisinde
rizay-i ilahi; zaman içerisinde kiyamet ve hayat içerisinde ölümdür. Bunlarin
gizli tutulmasindan maksat müminlerin uyanik, dikkatli ve devamli Allah’a
ibadet ve taat içerisinde olmalarini saglamaktir. Müminler bu geceyi gaflet
içerisinde geçirmemeli, ibadet ve taatle degerlendirmelidir. Ebu Hureyre
(r.a)’in
rivayet etmis oldugu hadisi serifte Peygamber Efendimiz (s.a.v) söyle
buyurmustur:
“Kim Kadir gecesini, faziletine inanarak ve alacagi sevabi Allah’tan bekleyerek
ibadet ve taatla geçirirse geçmis günahlari bagislanir” (Buhari).
Kadir Gecesinde Neler Yapmaliyiz?
Kadir gecesini, namaz kilarak, Kur’an-i Kerim okuyarak, tövbe, istigfar ederek
ve dua yaparak degerlendirmeliyiz.
Üzerinde namaz borcu olanlarin nafile namazi kilmadan önce hiç degilse bes vakit
kaza namazi kilmalari daha faziletlidir. Kazasi yoksa nafile kilar.
Süfyan-i Sevri: “Kadir gecesi dua ve istigfar etmek namazdan sevimlidir. Kur’an
okuyup sonra dua etmek daha güzeldir” demistir (Tecrid-i Sarih Tercemesi,
VI, 313).
Hz. Aise (r.ah) söyle anlatiyor: “Ey Allah’in Resulü! Kadir gecesine rastlarsam
nasil dua edeyim? diye sordum. Resulüllah (s.a.v):
“Allahümme inneke afüvvün tühibbü’l-afve fa’fu annî (Allah’im sen çok
affedicisin, affi seversin, beni affet)” diye dua et, buyurdu (Tecrîd-i Sarih
Tercemesi,
VI, 314).
Bu gecenin öyle bir ani vardir ki o anda yapilan ibadet ve dualar mutlaka makbul
olur. Bu önemli ani yakalamak için gecenin bütününü tövbe ve istigfar ile
geçirmek gerekir. Bu da kisinin imanini tazeler. Gecenin bütününü ibadetle
geçiremeyenler en azindan teravihten sonra bir miktar oturup dua etmelidirler.
Bu, bin aydan hayirli oldugu bildirilen gecede insanlik alemini huzura
kavusturmak için gerekli olan esaslar indirilmistir. Namaz, zikir, tesbih,
Kur’an
okumak gibi bedeni ibadetlerimiz yaninda düsünce ile ibadet olarak
isimlendirdigimiz tefekkürü insanligin amaci nedir? olgun insan olma mertebesine
nasil
ulasabiliriz? Nasil insanliga daha iyi hizmet edip, daha çok sevgi sunabiliriz?
seklindeki odak noktalari ile güçlendirelim.
Unutmayalim ki; özellikle bu gecede Tevvab olan Allah tövbelerimizi kabul
edecektir. Bizlere bir ikram olarak sunulan bu kutsal Kadir gecesinde
dualarimizdan
insanligin huzuru, sevgi ve kardesligin saglanmasi ve devami için bizlere daha
fazla güç, iman vermesi için yakaralim. Yalniz kendi sevdigimiz insanlarin
degil, bütün insanlarin sevgiye layik oldugunu animsayarak sevgide saglam ve
cömert bir ruha sahip olmak için de yardim dileyelim. Rahman ve Rahim Allah’in
adiyla, hepimize hayirli kandiller …